[191v] Tempore persecutionis s(an)ct(us) alban(us) quantu(m) antiquitas tradidit
adhuc pagan(us) clericu(m) persecutores fugiente(m) hospitio
recepit. Ipsiusqui(e) habitu id e(st) caracalla qua ipse uestie
bat(ur) indut(us) p(er) eodem se obtulit. Stati(m)q(ue) iudici oblat(us) est.
Q(ui) cu(m) ante chr(isti)anitatis agnitione(m) chr(ist)ianum se e(ss)e i(n)vesti
gatione fateret(ur) . gladio p(er)cuti iubet(ur). Cumq(ue) eu(m) ad
uictima(m) ducerent, p(er)uenit ad fluuiu(m) q(uo) muru(m) &
harena(m) ubi feriend(us) erat meatu rapidissimo diui
debat, uidit ingente(m) hominu(m) multitudine(m) utri(u)sq(ue)
sexus c(on)ditionis & etatis que sine dubio diuinitatis
instinctu ad obsequiu(m) martyris uocabat(ur) ita occupasse
ponte(m) ut intra uesp(er)a(m) uix transire posset. Deniq(ue)
cunctis p(a)ene egressis iudex obseq(ui)o in ciuitate
substiterat. Tunc beatissim(us) alban(us) confert se ad tor-
rente(m) cui diu inerat deuotio m(i)tis ad ad martyrium
oci(us) p(er)uenire . et dirigenti ad caelu(m) lumina ilico sic-
cato alueo successit. Immo p(er)cessit unda uestigiis.
Cu(m)q(ue) ad locu(m) destinatum morti uenisset . occurrit ei stri-
cto gladio carnifex precans p(ro) martyre se puniri precans
q(ui) martyre(m) p(er)cussur(us) erat. proiectoq(ue) a se impio gladio
ad s(an)c(t)i albani pedes aduoluit(ur) et repente fact(us) e(st) ex p(er)-
secutore collega. Cu(m) q(uo) is ex p(er)secutore fact(us) e(ss)et collega
ac iacente ferro e(ss)et int(er) carnifices iusta cunctatio:
montem cum turb(is) s(an)c(tu)s martyr ascendit, siqu(i) mons
oportune et editus letus gr(ati)a ineffabili : quingentis fere passib(us)
ab harena situs e(st) : uariis florib(us) pict(us) atque uestit(us) :
in q(uo) nichil e(st) arduu(m) nichil p(re)ceps . nichil abruptu(m)
que laterib(us) longe lateq(ue) deductu(m) : a facie equoris
natura co(m)planat. Cui aut(em) dubium e(st) huic martyri
e(ss)e p(re)parat(um) qu(a)e ia(m) priu(s)qua(m) sacro consecraret(ur) cruore : sacru(m) simil(is) fecerat pulchritudo . in cuius vertice
dari sibi beat(us) alban(us) aquam rogauit . statimq(ue) incre-
dibili meatu ante martyris pedes fons p(er)ennis
exort(us) e(st) ut om(ne)s cognoscerent : etiam torrente(m) martyri
obsequi(um) dedisse ; Neq(ue) eni(m) fieri poterat ut in ardui mon-
tis cacumine aq(uam) martyr peteret q(uam) utiq(ue) flumen
reliquerat sic ut fluuiu(s) n(on) uid(er)et(ur). Qui deniq(ue) martyrio
p(er)soluto deuotione co(m)pleta officii testimonio) relicto
reu(er)s(us) e(st) ad natura(m) . Nec illud pretereundu(m) putaui
q(uo)d carnifici illi radicte(m) ad t(er)ra(m) lumina cecider(unt) .
[191r] q(ui) piis ceruicib(us) intulit impias mani(bus) . Tu(m) s(an)c(t)i martyris
caput abscinder(et) : Ibique etia(m) carnifex ille q(ui) s(an)c(tu)m d(e)i p(er)ire
noluerat laut(e) et ipse p(er)cuss(us) e(st) . Tunc iudex animi
tanta nouitate p(er)culsus iniustas etia(m) principu(m)
p(er)secutiones iubet cessari, referens augeri poti(us) reli
gione(m) s(an)c(t)oru(m) p(er) qua(m) eade(m) opinabant(ur) aboleri .
Ad cui(us) basilica(m) cu(m) benedict(us) german(us) ep(iscopu)s cu(m) omniu(m) a-
p(osto)lor(um) diu(er)sorumq(ue) reliquiis p(er)ueniss(et) p(re)ciosa i(n). eode(m)
loco munera conditurus, reuelli sepulchru(m) iubet
ut me(m)bra s(an)c(t)orum ex diu(er)sis regionib(us) collecta . q(uo)s pa
res merito recep(er)at celu(m) sepulchri uni(us) tenens hospi
cium . Quibus honorifice depositis atq(ue) sociatis . de loco
ipso ubi martyris sanguis effusus e(ss)e massam cruen
ti pulueris rapuit. Uiolenta quide(m) deuotione. S(ed)
pio affectu. Quib(us) reb(us) manifestatis atq(ue) patefactis
ingens hominu(m) multitudo eade(m) die ad d(eu)m conu(er)sa e(st) .
Regnante d(omi)no n(ost)ro ih(es)u chr(ist)o. Cui e(st) cu(m) coet(er)no patre et
sp(irit)u s(an)c(t)o honor uirt(us) laus et gl(ori)a et imp(er)iu(m) i(n) s(e)c(u)la s(e)c(u)l(oru)m am(en):
